|
Opis: Przekazujemy Czytelnikom Amerykę Północną - drugi z ośmiu tomów Przeglądowego Atlasu Świata, ilustrującego w ujęciu kontynentalnym całokształt współczesnych problemów fizycznogeograficznych i społeczno-ekonomicznych globu ziemskiego. Podobnie jak w przypadku Afryki, która - jako tom pierwszy - rozpoczęła serię publikacji poświęconych tym zagadnieniom, również w opracowaniu dotyczącym Ameryki Północnej przyjęto koncepcję dwuczłonowej prezentacji jej wizerunku.
Tak więc zasadniczą część publikacji, obejmującą ok. 150 ogólnogeograficznych i tematycznych map-plansz (w skali 1:60 000 000 i 1:85 000 000) wraz z towarzyszącym im opisem i komentarzem, uzupełnia zwięzła charakterystyka geograficzna poszczególnych państw. Te zintegrowane merytorycznie części składają się na wszechstronny obraz kontynentu, prezentujący - przy uwzględnieniu najnowszych danych - najbardziej istotne problemy: zagadnienia historyczno-polityczne, przyrodnicze, demograficzno-osadnicze i społeczno-gospodarcze; tekst wzbogacają tematyczne wykresy, syntetyczne schematy-modele oraz liczne barwne fotografie. Zarówno w prezentacji kartograficznej, jak opisowej znalazła swój wyraz specyficzna struktura regionalna kontynentu - całkowicie odmienna od tej, jaką prezentował wizerunek geograficzny Czarnego Lądu. Jej znamienną cechą jest wyraźna dwoistość - zarówno terytorialna, jak gospodarczo-kulturowa. Ta pierwsza wynika z istnienia dwóch odmiennych części Ameryki Północnej - kontynentalnej i wyspiarskiej. Podstawą drugiej jest podział kontynentu na Amerykę anglojęzyczną, tzw. Angloamerykę (Stany Zjednoczone i Kanada) - jeden z najwyżej rozwiniętych i najbogatszych regionów globu, oraz Amerykę latynoską (Meksyk z krajami Ameryki Środkowej) - grupę państw o z reguły przestarzałych i mało wydajnych strukturach gospodarczych, które (z wyjątkiem Meksyku) cechują się bardzo dużym opóźnieniem ekonomicznym. Dwoistość ta, przejawiająca się szczególnie wyraźnie w dominującej pozycji Stanów Zjednoczonych w tej (i nie tylko tej) części świata, wymagała od autorów - zwłaszcza opracowujących zagadnienia demograficzne i ekonomiczne - zastosowania takich metod graficznej prezentacji, które gwarantowałyby przekazanie pełnego zakresu informacji statystycznej (zwłaszcza dotyczącej najmniejszych państw) przy równoczesnym zachowaniu przejrzystości i czytelności map- -plansz. Uzupełnia je bardzo często zespół wykresów odnoszących się zarówno do wybranych państw, jak i całego kontynentu, ilustrujących zmienność skali i dynamiki zjawisk społeczno-gospodarczych w czasie. Wzbogacają one treść map zasadniczych, stanowiąc równocześnie istotny element graficznej kompozycji plansz. Wśród licznych źródeł statystyczno-opisowych, wykorzystanych do opracowania kolejnego tomu Przeglądowego Atlasu Świata, szczególnie pomocne okazały się raporty ONZ (m.in. FAO - Organizacji do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa, Banku Światowego), almanachy (np. Der Fischer Weltalmanach, The World Almanac and Book of Facts), roczniki statystyczne poszczególnych państw oraz dane dostępne w Internecie. W prezentacji kartograficznej kontynentu oraz wybranych jego części wykorzystano ponadto obrazy satelitarne Ziemi zakupione w firmie GEOSPACE przez Oficynę Wydawniczą FOGRA.
Oddając do rąk Czytelników Amerykę Północną, Oficyna Wydawnicza FOGRA oraz zespół autorski - pracownicy naukowi Instytutu Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego, mają nadzieję, że książka spełni oczekiwania wszystkich tych, którzy pragną poszerzyć swoją wiedzę o kontynencie północnoamerykańskim, a nawet dokonać jego ponownego "odkrycia".
Kraków, w październiku 1998.
prof. dr hab. RAJMUND MYDEL, dr hab. JERZY GROCH
|
